spot-on : kantoorgebouw De Drie Hoefijzers

Het voormalig kantoorgebouw van brouwerij De Drie Hoefijzers is een topstuk binnen het Industrieel Erfgoed van Breda. Sinds 2011 is het rijksmonument herbestemd tot kantoor voor flexwerkers door Offices for You. Reden genoeg om de spot op dit gebouw te zetten.

ontwerp

Het gebouw is in 1925 ontworpen als bedrijfskantoor met twee inpandige woningen door het Bredase Architectenbureau F.P. Bilsen & Zoon. Architect Frans Bilsen en zijn zoon Piet werkten bij het ontwerp nauw samen met Ir. A.M.J.J. Smits van Waesberghe namens de directie van de brouwerij. Op 17 december 1927 werd het kantoorgebouw feestelijk in gebruik genomen.

architectuur stromingen

In de periode tussen de twee wereldoorlogen ontstonden  vele nieuwe stromingen in de architectuur. Daarbij werden bestaande bouwmaterialen op de proef gesteld en nieuwe materialen als beton en staal maximaal benut. Het gebruik van beton, staal en glas in de architectuur leidde tot Het Nieuwe Bouwen en het Modernisme. In de zoektocht naar vernieuwende toepassingen van metselwerk in de architectuur kwam de Amsterdamse School op. Architecten als Jan van der Mey, Michiel de Klerk, Piet Kramer en Hendrik Wijdeveld ontwierpen gebouwen met wulpse rondingen in baksteen en ramen, veel ornamenten en vrije, assymetrische composities. Het Scheepvaarthuis uit 1916 van Jan van der Mey vormde de start van deze stijl. Vele woongebouwen in Amsterdam Zuid volgden.

Nieuwe Haagse School

Het kantoorgebouw van De Drie Hoefijzers heeft wel overeenkomsten met het Scheepvaarthuis, vooral in het materiaalgebruik van het interieur. Hier kom ik in een volgende blog op terug. Toch wil ik het gebouw niet rekenen tot de Amsterdamse School. Daarvoor is de compositie van de gevel te symmetrisch en de vormentaal te strak en hoekig. Er is vooral veel overeenkomst te vinden met de architectuur van de Nieuwe Haagse School. Dat is verklaarbaar, aangezien architect Frans Bilsen een goede vriend was van Willem Verschoor, een van de vertegenwoordigers van de Haagse School. De bekendste voorbeelden van deze stroming zijn de parkflat Marlot van de Haagse stadsarchitect Co Brandes en kantoorgebouw De Onderlinge van architect Jan Wils. Sommigen rekenen ook het gemeentemuseum van H.P. Berlage tot de Haagse School. Berlage is als stedebouwkundige min of meer contre coeur bepalend geweest voor de Amsterdamse School, zijn architectuur behoorde immers tot het rationalisme.

gevel

In het ontwerp van de gevel valt de balans tussen horizontaliteit en verticaliteit op. De aandacht wordt gevestigd op de entree: door het relief in het metselwerk rondom de deuren, de begeleiding aan weerskanten met lampionnen, de vier verticale vensters er boven en tot slot het ornament op de top van de gevel. Door te springen met de volumes van het gebouw ontstaat een hiërarchie, waarbij de hoeken minder belangrijk zijn gemaakt dan de entreepartij. De diverse versieringen in het metselwerk en de horizontale banden van natuursteen ondersteunen de compositie. De plint van ruw behakte seyeniet zet het gebouw stevig op de grond.

deze blog is eerder gepubliceerd op https://franktoeset.wordpress.com

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *