spot on: het Grand Theatre in Breda

Grand Theatre Boekhandel, voorheen bioscoop | 1912-1919 | F.P. Bilsen & Zoon | Rijksmonument

Theater Olympia

Begin 1920 werd theater Olympia aan het van Coothplein in Breda feestelijk geopend. In de volksmond heette de statige Art Déco bioscoop al snel het Grand Theatre. De bioscoop is een ontwerp van Frans Bilsen, de latere huisarchitect van brouwerij De Drie Hoefijzers. Voor de veranda en de toren liet hij zich inspireren door de Moorse bouwkunst van Andalusië en Marokko. Toeval wil dat op de plek waar bioscoopondernemer H.W. Lutzke dit theater annex bioscoop liet bouwen in 1917 brouwerij De Twee Hoefijzers haar poorten definitief sloot.

Personeel van brouwerij De Twee Hoefijzers.

De mooiste boekenwinkel van Nederland

Bezoekers aan het Rijksmonument kunnen nu heerlijk verdwalen in de vele boeken die Grietje Braaksma en haar team aanbieden. Ondertussen genietend van de originele details in de entreehal en het trappenhuis en van de grandeur in de grote zaal en op het balkon. Of je praat even na onder het genot van een lokaal gebrouwen biertje op het gezellige terras. In het ontwerp van architect F.P. Bilsen B.N.A. & zoon uit 1919 is de indeling van het gebouw bijna gelijk aan de huidige situatie. Maar daar zitten een paar ingrijpende renovaties tussen.

Bioscoop annex theater

Oorspronkelijke bestond de bioscoop annex theater uit één grote zaal met podium, kleine ‘toneeltoren’, balkon met loges en op de verdieping een kleine lunchroom. Na een brand in de toneeltoren in 1978 werd de theaterzaal in zijn geheel verwoest. Bij de restauratie in 1986 in opdracht van eigenaresse A. Koopal-Waskowsky verviel de theaterfunctie en is het gebouw verbouwd tot vijf bioscoopzalen. Hierbij is de grote toneelzaal in tweeën gedeeld. Tevens ontstond een tweede ingangspartij in moderne stijl. Architect Frans Oomes kreeg er in 1987 de architectuurprijs welstand voor. De bioscoop kreeg rond de eeuwwisseling last van de concurrentie door videotheken en de DVD. In 2007 werd de bioscoop gesloten.

Evenementenlocatie

Na enkele jaren leegstand kocht ondernemer Aad Ouborg het gebouw en liet het volledig verbouwen. Er is veel aandacht besteed aan alle originele Art Déco interieurelementen, zoals de geglazuurde tegels van “De Poceleyne Fles” en het glas-in-lood daklicht van atelier Bogtman. Voor de teruggebrachte grote zaal met balkon en de kleine zaal boven de entree werd een hedendaagse stijl gekozen. De uitgebouwde zijingang uit de jaren ’80 verdween. Grand Theater kreeg hiermee voor korte tijd haar theaterfunctie terug. Het werd gebruikt als evenementenlocatie voor bedrijfsfeesten, huwelijken, beurzen en congressen. Na vele klachten over geluidlekken naar aangrenzende woningen, een probleem waar tijdens de verbouwing onvoldoende rekening mee was gehouden, sloot het theater weer.

Intussen is het Grand Theatre weer geopend voor het publiek. En hoe! Het rijksmonument heeft nu een prachtige invulling als boekhandel en lunchroom en er worden regelmatig wat kleinere evenementen georganiseerd.

De architect

Architect Frans Bilsen en zijn zoon Piet kennen we van het kantoor van brouwerij De Drie Hoefijzers aan de Ceresstraat.  Architectenbureau F.P. Bilsen & Zoon is bij meer opmerkelijke Bredase gebouwen de ontwerper geweest, en ze hebben veel bestaande gebouwen verbouwd. Voorbeelden zijn Villa Trianon, Boschstraat 5 en 57 (alle drie woonhuizen van de families Smits en Smits van Waesberghe), Nieuwe Boschstraat 4 en 6 en Reigerstraat 22.

Om onduidelijke reden schrijft de Rijksdienst voor de monumentenzorg het Grand Theatre toe aan architect J. Bilsen. Voor zover mij bekend is er geen architect J. Bilsen in Breda geweest in die tijd, en op de bouwtekeningen van theater Olympia staat ook gewoon  F.P. Bilsen & Zoon vermeld. De mysterieuze J. (van) Bilsen doet zelfs  z’n opwachting in de Architectuurgids van Breda. Joosje van Geest heeft hem daarin ook opgevoerd als de architect van De Drie Hoefijzers. Een hardnekkige fout.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *